share experienceshareexperiencememcachedmemcached
+ Trả lời
Hiện kết quả từ 1 tới 2 của 2

Chủ đề: [Ngữ Văn 8] Nhớ rừng - Thế Lữ

  1. #1
    Waiting! Về Nơi Nắng Không Đến
    Moderator

    Ngày tham gia
    Oct 2009
    Bài viết
    24.662
    Next Level: 0

    [Ngữ Văn 8] Nhớ rừng - Thế Lữ

    Nguồn: diendankienthuc



    Nhớ rừng - Thế Lữ


    Ngay từ đầu khi mới xuất hiện trên thi đàn văn học, phong trào Thơ Mơi đă đánh dấu cho sự đổi thay lớn lao của nền thi ca dân tộc. Để có được những sự thay đổi lớn lao ấy , đó là sự đóng góp miệt mài và say mê của hàng loạt cây bút với hồn thơ lăng mạn và giàu cảm xúc. Một trong những cây bút xuất sắc có mặt ngay từ lúc ban đầu là Thế Lữ. Rất nhiều tác phẩm của ông đă góp phần to lớn cho sự phát triển của Thơ Mới mà tiêu biểu nhất là tác phẩm Nhớ Rừng. Ở trongNhớ Rừng , Thế Lữ đă thể hiện một tâm sự u uất, chán nản và khát vọng tự do cháy bỏng tha thiết qua lời mượn của con hổ trong vườn bách thú. Đó cũng là tâm sự chung của những người Việt Nam yêu nước trong hoàn cảnh mất nước.

    Trong những ngày đầu mới ra đời, phong trào Thơ Mới đă có những sự phát triển trong cả phong cách và nội dung. Trên các chặng đường phát triển, Thơ Mới đă dần giải phóng khỏi tính quy phạm chặt chẽ và hệ thống ước lệ có tính “phi ngă” của thi ca cổ điển. Các nhà thơ đă khám phá thế giới bằng chính những giác quan, những cảm xúc rất thực của ḿnh. Đó cũng là lúc xuất hiện cái tôi rơ nét trong thơ. Ở đó là sự vươn lên của những cảm xúc mănh liệt của con người vượt thoát khỏi thực tế khách quan. Chính v́ vậy Thơ Mới có khuynh hướng thoát ly thực tại, thể hiện tâm trạng bất hoà, bất lực trước thực trạng xă hội. Qua đó, Thơ Mới cũng đă bộc lộ sự phản kháng gay gắt trước thực tại tầm thường giả dối, tù túng giam hăm ước mơ con người.

    Cùng chung thái độ phản kháng ấy, Thế Lữ đă viết nên những ḍng thơ đầy tâm trạng trong bài Nhớ Rừng. Mượn lời con hổ ở vườn bách thú để nói lên tâm trạng chính ḿnh. Thế Lữ đă dựng lên một khung cảnh vừa rất thực vừa ẩn chứa những điều thầm kín sâu xa. Tất cả h́nh ảnh đuợc nhắc đến trong bài đều là không gian xoay quanh cuộc sống của con hổ. Thực tế là con hổ đang bị giam hăm trong một cũi sắt và nó cảm nhận cuộc sống của ḿnh chứa đựng những u uất ngao ngán trong cảnh giam hăm tù túng, những cảnh “tầm thường giả dối” ở vườn bách thú. Chính v́ thế, nó cảm thấy tiếc nhớ về quá khứ oanh liệt nơi núi rừng hùng vĩ. Đó là hai cảnh tượng hoàn toàn trái ngược nhau giữa thực tại và dĩ văng.

    Hổ vốn là loài vật được xem là chúa tể của muôn loài, nhưng nay v́ sa cơ mà phải chịu sống cảnh “nhục nhằn” trong cũi sắt. Không gian cuộc sống của vị chúa tể rừng xanh đă bị thu hẹp và từ nay bị biến thành một “tṛ lạ mắt”, một “thứ đồ chơi” trong con mắt mọi người. Đối với nó, cuộc sống bây giờ đă trở nên vô vị nhạt nhẽo bởi đang phải sống nơi không tương xứng với tư cách của một vị chúa sơn lâm.

    Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt
    Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua

    Hổ đă cảm thấy bất lực bởi chẳng có cách nào thoát khỏi cuộc sống tù túng nên cũng đành ngao ngán nh́n thời gian trôi qua một cách vô ích. Nhưng cho dù phải ở trong hoàn cảnh nào th́ kẻ thuộc “giống hùm thiêng” cũng luôn biết thân phận thực sự của ḿnh là một vị chúa. Ông ba – mươi đă tỏ thái độ khinh mạn, coi thường trước những sự thiếu hiểu biết về sức mạnh thật sự của thiên nhiên của những con người “ngạo mạn ngẩn ngơ” chỉ biết “giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm”. Chán nản làm sao cảnh phải chịu sống ngang bầy cùng với “bọn gấu dở hơi”, với “cặp báo chuồng bên vô tư lự”! Làm sao chịu được cảnh sống cam chịu chấp nhận số phận của những “người bạn” đồng cảnh ngộ. Đó là nỗi buồn, nỗi uất hận dồn nén để làm nên những hờn căm chất chứa trong ḷng. Mệt mỏi, ngao ngán, bất lực! Trong hoàn cảnh đáng thương ấy, hổ đă nghĩ về cuộc sống quá khứ huy hoàng của ḿnh:

    Ta sống măi trong t́nh thương nỗi nhớ
    Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa
    Nhớ cảnh sơn lâm bóng cả cây già
    Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi
    Với khi thét khúc trường ca dữ dội…

    Con hổ đă tiếc nhớ về thuở “hống hách” nơi “bóng cả cây già”. Đó là nỗi nhớ đau đáu về nơi rừng thẳm. Nhớ rừng là tiếc nhớ tự do, nhớ về “thời oanh liệt”, là nhớ về cái cao cả, chân thực, tự nhiên . Ở chốn nước non hùng vĩ ấy, con hổ đang ngự trị một sức mạnh giữa cuộc đời. Bản lĩnh của một vị chúa sơn lâm luôn thể hiện xứng đáng quyền lực tối cao của ḿnh với sức mạnh phi thường dữ dội. Những ǵ nó cần phải làm là khiến mọi vật đều phải nể sợ thuần phục. Ở đó, con hổ đă hiện lên với tư thế hiên ngang ngạo nghễ nhưng vẫn toát lên vẻ đẹp oai phong lẫm liệt giữa núi rừng hùng vĩ:

    Ta bước chân lên dơng dạc đường hoàng
    Lượn tấmthân như sóng cuộn nhịp nhàng
    Vờn bóng âm thầm lá gai cỏ sắc
    Trong bóng tối mắt thần khi đă quắc
    Là khiến cho mọi vật phải im hơi
    Ta biết ta chúa tể của muôn loài
    Giữa chốn thảo hoa không tên không tuổi

    Vẻ đẹp thật sự của hổ là đây! Từng bước chân, từng tấm thân ,từng ánh mắt đă khơi gợi lên một vẻ vừa dũng mănh uy nghi vừa nhẹ nhàng uyển chuyển. Trong từng hành động, loài mănh thú kia đă cho mọi vật thấy được sức mạnh tuyệt đỉnh khiến cho tất cả phải “im hơi”. Cuộc sống tự do giữa chốn rừng thẳm măi măi là một điều rất cao quư. Ở đó hổ thực sự được hưởng một cuộc sống tươi đẹp mà thiên nhiên đă dành cho. Đó là những thời khắc mănh hổ đang “say mồi”, đang ngắm sự đổi thay của “giang sơn”, đang say giấc và đang muốn chiếm lấy riêng “phần bí mật” . Nó đă được thoải mái trong chính giang sơn của ḿnh và khẳng định giá trị thật sự của cuộc sống với những khung cảnh lộng lẫy tươi đẹp nên thơ và cũng đầy sức quyến rũ. Nhưng bây giờ , tất cả cũng chỉ c̣n là những hoài niệm thuộc về quá khứ. Hổ chẳng bao giờ c̣n được chứng kiến những cảnh “đêm vàng bên bờ suối”, được nh́n thấy cảnh “những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn”, được nghe thấy tiếng chim ca, được đắm ḿnh trong cảnh “b́nh minh cây xanh nắng gội”, được đợi chờ “chết mảnh mặt trời” của những *********** chiều “lênh láng máu sau rừng”. Những cảnh ấy chỉ để lại trong con hổ những cảm giác tiếc nuối, ngậm ngùi trong sự xúc động mạnh mẽ, dồn dập của những câu hỏi đau đớn xót xa. Nỗi nhớ miên man tuôn trào với cảm xúc về quá khứ tươi đẹp đă khép lại giấc mơ huy hoàng rong một tiếng than thảm thiết:

    Than ôi ! Thời oanh liệt nay c̣n đâu

    Được sống lại với những kư ức tươi đẹp ở chốn núi rừng hùng vĩ, hổ chợt nhận ra sự tầm thừơng giả dối của những khung cảnh nơi nó đang sống. Trong cái nh́n ngạo nghễ của hổ là những cảnh “không đời nào thay đổi”, những cảnh đơn điệu nhàm chán do con ngưới sửa sang và cố đ̣i “bắt chước”. Chúa tể rừng xanh đă tỏ thái độ khinh miệt, chán chường trước những cảnh vật nhỏ bé thấp kém của những sự giả dối nhân tạo. Đó không phải là nơi xứng đáng để sống của một đấng thống lĩnh. Dẫu có cố gắng sửa sang th́ đó cũng chỉ là những “dải nước đen giả suối chẳng thông ḍng” len dưới những “mô g̣ thấp kém” , là những “hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng” không có ǵ là “bí hiểm” “hoang vu”. Những cảnh sống ngụy tạo ấy khiến cho hổ càng tiếc nhớ chốn “ngàn năm cao cả âm u”.

    Chán ghét cuộc sống thực tại, ôm niềm uất hận không nguôi, hổ khát khao một cuộc sống tự do mănh liệt. Tất cả tâm tư t́nh cảm của hổ đều thuộc về nơi rừng thẳm ngàn năm âm u. Cũng qua đó, chúa sơn lâm đă gởi một lời nhắn tha thiết của ḿnh về núi rừng. Dẫu là đang bị sa cơ nhưng hổ đă không giấu được niềm tự hào khi nói đến chốn “nước non hùng vĩ”. Giang sơn ấy là nơi hổ đă có những ngày tháng tươi đẹp, thoả chí vùng vẫy trong không gian riêng biệt thênh thang. Cho dù bây giờ sẽ chẳng bao giờ được sống lại ở những nơi xưa ấy nhưng hổ vẫn không bao giờ thôi nghĩ về “giấc mộng ngàn to lớn”. Vị chúa mất ngôi đă khẩn cầu để được măi sống trong những kư ức, những hoài niệm của những vẻ đẹp một đi không trở lại:

    Để hồn ta phảng phất được gần ngươi
    Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi

    Nỗi ḷng của hổ là tâm sự của chàng thanh niên Thế Lữ. : mơ về cuộc sống tươi đẹp đă qua trong quá khứ. Đó cũng là tinh thần chung của hầu hết các bài thơ của Thế Lữ cũng như trong phong trào Thơ Mới, mang theo khát khao của con người muốn được sống chính là ḿnh.
    Nhớ Rừng không thể thoát ra khỏi nỗi buồn, “tâm bệnh của thời đại” bấy giờ. Nhưng bài thơ đặc sắc chính bởi v́ tạo nên điểm gặp gỡ giữa sự u uất của người dân mất nước và tâm trạng bất hoà bất lực trước thực tại của thế hệ thanh niên trí thức tiểu tư sản. Qua đó khơi lên niềm khát khao tự do chính đáng .

    Giàu cảm hứng lăng mạn và cảm xúc mănh liệt, Nhớ Rừng đă lan toả một hồn thơ hối thúc và nhiều h́nh ảnh thơ đầy ấn tượng miêu tả vẻ đẹp hùng vĩ của núi rừng. Thành công của Thế Lữ là đă thể hiện một trí tuởng tượng phong phú khi mượn h́nh ảnh con hổ trong vườn bách thú để nói hộ cho những tâm sự kín đáo sâu sắc của ḿnh. Qua đó diễn tả nỗi chán ghét cảnh sống tù túng, đồng thời khơi lên t́nh cảm yêu nước của người dân thuở ấy.



    Trả lời với trích dẫn Trả lời với trích dẫn  

  2. #2
    Waiting! Về Nơi Nắng Không Đến
    Moderator

    Ngày tham gia
    Oct 2009
    Bài viết
    24.662
    Next Level: 0

    Phân tích Bài "Nhớ rừng" của Thế Lữ


    Bài "Nhớ rừng" của Thế Lữ thực chất là một tuyên ngôn của chủ nghĩa lăng mạn, không chấp nhận cái tầm thường...

    Sự đa tầng, đa nghĩa thường làm cho thơ giàu sức khái quát và cũng là thuộc tính tất yếu làm cho thơ có thể thành thi phẩm bất hủ. Sụ lay động và lấp lánh của thơ thường loé lên, toả sáng từ nhiều tầng cảm xúc. Phải chăng chính những cảm xúc hợp lư vẫn cứ mở rộng thơ ra về kích cỡ để tạo nên từng nét thơ, hoặc cả dung mạo một bài thơ bất tử? Đọc "Nhớ rừng" của Thế Lữ chừng như nhiều thế hệ đă nhận định như vậy...

    Xưa nay, sự bí mật và kỳ vĩ của thơ ca thường khởi nguyên từ bút pháp rất dung dị mà đậm chất hàm súc. Chỉ một "lốt" hổ trong "Nhớ rừng", Thế lữ cũng đă tạo ra biết bao tầng nghĩa rất khác nhau, biến con hổ trong thơ hoá thân thành muôn h́nh vạn trạng của muôn điều suy tưởng từ những "gốc rễ" nhận thức rất riêng của từng người đọc.

    Với Thơ Mới, Thế Lữ không luận chiến mà ông ung hoành dùng ngọn bút của chủ nghĩa lăng mạn để lột tả cái khí phách của vị chúa sơn lâm khi bị hăm ḿnh trong "cũi sắt".

    Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt,
    Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua.
    Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
    Giương mắt bé riễu oai linh rừng thẳm
    Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hăm
    Để làm tṛ lạ mắt, thứ đồ chơi.

    Thơ cũ giam ḿnh trong lốt hổ, nhà thơ tả hổ sa cơ bằng bút pháp và kích cỡ vung ngang, chém dọc rất tự nhiên, ngẫu hứng, sắc bén bằng tố chất mới lạ của Thơ Mới?

    Nếu trước đó, nhà thơ miền Nam Đông Hồ đă ví thơ cũ như "Chiếc áo năm xưa đă cũ rồi", cũ về màu sắc đặt định, cũ cả về kích thước của cảm xúc... th́ giờ đây Thế Lữ không muốn chỉ ra hết tất thảy nhược điểm của thơ cũ. Trái lại, chừng như ông nh́n thấy hồn thơ cũ vẫn c̣n âm vang trong Thơ Mới, có điều nó được diễn đạt thoải mái hơn, tự do hơn. Con hổ bị giam nhưng vẫn cố ánh lên thứ khí phách phi thường bằng đặc chất của chủ nghĩa lăng mạn qua những ngôn từ cực mạnh của của "gió rừng", của "giọng nguồn hét núi", của những động từ dữ dội: "thét, dơng dạc, cuộn, quắc...":

    Ta bước chân lên, dơng dạc, đường hoàng,

    Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
    Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.
    Trong hang tối, mắt thần khi đă quắc
    Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
    Ta biết ta chúa tể muôn của loài
    Giữa chốn thảo hoa, không tên không tuổi.

    "Giữa chốn thảo hoa, không tên không tuổi" phải chăng là câu thơ làm cho mănh lực phi thường của chúa sơn lâm trước muôn loài vụt tan biến... mọi oai linh? Bởi quyền uy đó chẳng có ǵ để đối chứng, để xác tín chăng? Cái siêu phàm chợt đồng nghĩa với nỗi cô đơn? Trong bài thơ "Hi Mă Lạp Sơn" Xuân Diệu chừng như cũng chỉ ra điều đó:

    Ta là Một, là Riêng, là Thứ Nhất
    Không có chi bè bạn nổi cùng ta
    (.....)
    Ta bỏ đời, mà đời cũng bỏ ta
    Giữa vắng ngắt, giữa lạnh lùng thế tuyệt!

    Phải chăng h́nh ảnh hổ bị giam là một ẩn dụ về sự độc đáo trong khuôn khổ của thơ cũ, cũng chính là một thứ độc đoán tự giam ḿnh? Khuôn khổ thơ hay là chiếc "cũi sắt" giam hổ trong thơ:

    Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
    Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
    Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
    Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?
    Đâu những b́nh minh cây xanh nắng gội
    Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
    Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
    Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
    Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

    "Đâu... đâu... đâu...?" điệp động liên hồi về một quyền năng chỉ c̣n trong hoài niệm của hổ. Sự khuôn định, niêm luật khắt khe chưa hẳn là thế mạnh của thơ cũ, ngược lại nó g̣ bó thơ cũ. Nhưng tính súc tích, cô đọng về ngôn từ của thơ cũ vẫn có thể vận dụng để làm giàu đẹp cho Thơ Mới. Yêu tự do, muốn vượt mọi khuôn định, nhưng sự dài ḍng, khuynh hướng viết "thoải mái", "tràng giang" nhất địng không thể là thế mạnh của Thơ Mới, mà nó đă vấp phải trong giai đoạn sơ khai.

    Phải chăng ngoài sự thắng lợi của Thơ Mới, vị chủ tướng Thế Lữ vẫn c̣n rất trân trọng với thơ cũ về năng lực đậm đặc và súc tích của nó? Nếu như vậy, "Nhớ rừng" của Thế Lữ đă mở ra triển vọng cho Thơ Mới về cả hai cực: tiến tới sự phóng khoáng của ngày mai trong sự kế thừa, chắt lọc bao tinh túy của cái hôm qua?

    Trả lời với trích dẫn Trả lời với trích dẫn  

+ Trả lời

Quyền viết bài

  • Bạn không thể gửi chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi file đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của ḿnh